Aralık, 2018

MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR?

Aralık ayı rehberlik bültenimizde günümüzde giderek yayılmakta olan ve yaş sınırı olarak daha alt gruplara kadar inen, son derece ciddi ve destek alınmadan çözülemeyecek konulardan biri olan madde bağımlılığına,  etkilerine, bağımlılık döngüsüne, bağımlı bireye nasıl yaklaşılması gerektiğine ve korunma yollarına yer verdik.

Madde bağımlılığı genel tanımıyla vücudun bir ya da birden fazla işlevini olumsuz yönde etkileyen uyuşturucu, uyarıcı ve hayal görülmesine neden olan madde, alkol, sigara, tiner ve reçeteyle kullanılması gerekirken doktor izni olmadan bazı ilaçların kullanılması durumudur.  Bağımlı olarak tanımlanan bireyin kendisinde ve çevresinde çeşitli fizyolojik ve psikolojik hasara neden olur. Zaman zaman kişi zarar gördüğünü fark edebilir fakat buna rağmen kullanmadığı durumlarda yaşadığı yoksunluk hissi madde kullanmaya devam etmesine neden olur.

BAĞIMLILIK SÜRECİ NASIL İLERLER?

KİMLER RİSK ALTINDADIR?

Şiddete, fiziksel ve cinsel istismara maruz kalan, ailesinde rol model alınabilecek madde bağımlısı bir ebeveyne ya da  yakına sahip olan, psikolojik anlamda sıkıntılı ve zorlu süreçler yaşayan ya da bulunduğu çevrede arkadaşlık bağı kurduğu kişiler arasında madde bağımlısı birey olan kişiler risk altındadırlar.

BAĞIMLI BİREYİ NASIL FARKEDERİZ?

    Çocuğumuzun bağımlı olduğunu anlayabilmek için onu dikkatli bir biçimde gözlemleyebilmemiz gerekir. Arkadaş çevresini tanımak, yaşanılan semtin özelliklerini ve popülasyon özelliklerini bilmek bu konuda bize yol gösterici olabilir. Çocuğunuz uyku konusunda sorun yaşıyorsa, sürekli yorgun bir insan profili çiziyorsa, bedensel olarak deri döküntüleri,  deride yaralar, gözaltı veya vücudun diğer kısımlarında morluklara sahipse, gözlerinde sık sık kanlanmalar oluyorsa, yürüyüşünde sendelemeler varsa bağımlılık konusunda dikkatli olmalısınız.

BAĞIMLILIĞIN BİREYDEKİ ETKİLERİ NELERDİR?

  • Kullanılan maddeler bireyin bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve iç organlarının zayıflamasına neden olur.
  • Kişide ciddi beyin hasarına neden olur.
  • Hepatit B ve Hepatit C, verem, frengi, AIDS gibi hastalıklara karşı olan savunma mekanizmasına zarar verir ve bu hastalıkları kapma riskini arttırır.
  • Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve bağırsak spazmlarına neden olur.
  • Bireyin kişisel kontrolünü zayıflatır. Birey günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmekte zorlanır.
  • Uyuşturucu maddeler bireyin çevreye uyum yeteneğini azaltır. Bireyin sosyal çevresinden uzaklaşarak yalnızlaşmasına neden olur.
  • Bireyde zehirlenmelere ve bu yolla gelen ölümlere sebep olur.

MADDE BAĞIMLISI BİREYE NASIL YAKLAŞILMALI?

  • Madde etkisi altındaki bireyle o an içerisinde konuşulmamalıdır. Konuşulacak olan kişinin iletişim kurmaya kendisini tam olarak hazır hissetmesi gerekmektedir.
  • Kullanılan üslup açık ve anlaşılır olmalı, genellemeler ve suçlamalardan kaçınılmalıdır. Empati kurabilmek ve cümleleri buna uygun olarak seçebilmek sağlıklı iletişim kurabilmek adına oldukça önemlidir.
  • Madde bağımlısı olan bireyin etiketlemeden uzak bir dille, uzman yardımı alması için ikna edilmesi gerekmektedir.
  • Bireyle uzlaşma yoluna ‘’ Senden bir şey olmaz. Hayatın bitti. Okula gitmene de gerek yok. Sen benim çocuğun olamazsın!’’ biçimdeki öfke ve suçlama dili kullanılarak gidilemez.
  • Aile bireyleri madde bağımlılığı konusunda karşılıklı olarak suçlamalara girmek yerine iş birliği içerisinde, madde bağımlılığına sahip olan bireyi kabul edip, ona yardım etme konusunda çalışabilmelidirler.

BAĞIMLILIKTAN NASIL KORUNULUR?

  • Öncelikli olarak bireyin riskli ortamlardan uzak durabilmesi ve kendine karşı yapılan herhangi bir teklife soğukkanlılığını koruyarak ‘’HAYIR’’ diyebilmesi oldukça önemlidir. Karşı taraftaki birey bu konuda ısrarcı olursa eğer, ortamdan uzaklaşma, konuyu değiştirme ya da madde bağımlılığın zararlarından söz etmeye başlanabilir.

Aileler ve okullarda öğretmenler ya da uzmanların uyuşturucu maddeler ile ilgili yaşa uygun olarak bilgilendirme yapmaları,  çocukların kimlerle ne şekilde arkadaşlık bağı kurduklarının bilinmesi ve en önemlisi çocuklarla tüm bu paylaşımlara imkân sağlayabilecek samimi ve güvene dayalı bağın kurulmuş olması gerekir.

MADDE BAĞIMLILIĞINDAN KURTULMAK MÜMKÜN MÜDÜR?

     Bağımlılık tedavisi kullanılan maddenin türüne, kullanım süresine,  bireysel farklılıklara ve kişinin tedaviye istekli olmasına ve ayrıca sosyal desteğin yoğunluğuna göre farklılık gösterir. Muhakkak uzman yardımı alınması gerektiren ve zaman gerektiren bir süreci içerir.  Madde bağımlılığına sahip bireyin bu konuda yardım alabilmek adına,  hastanelere bağlı olan Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri (AMATEM) ‘ne ve psikiyatri kliniklerine başvurmaları gerekmektedir. Hasta ve doktor işbirliği ile yürütülen tedavi, 2-6 hafta arasında hastanede yatarak arındırma ve bir yıl süre ile psiko-sosyal tedavi şeklinde gerçekleşmektedir.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.